Tekst: Piotr Daleki– istotą nacjonalizmu OUN-UPA był antypolonizm i zniszczenie polskości, choć nie był to jedyny element;
– wymordowanie ludności polskiej, a nie jej wypędzenie było celem UPA;
– nie są to wspomnienia „wydarzeń z udziałem UPA”, a przypominanie o ludobójstwie dokonanym przez UPA;
– władze OUN-UPA stanęły po stronie Hitlera, a Ukraińcy powszechnie kolaborowali z Niemcami;
– obecnie niektórzy podlegli temu biskupowi duchowni usprawiedliwiają ludobójstwo, jako sprawiedliwy odwet za upokorzenia.
* * *
Dzięki czemu można ROZPOCZĄĆ pojednanie?:
1. Prawda o mordzie 250 tys. Polaków;
2. Wyrzeczenie się przez Ukraińców nazizmu i kultu morderców;
3. Wydobycie z lasów, rowów, pól i dołów zwłok pomordowanych. Mają to uczynić Polacy, a nie potomkowie morderców, którzy nadal czczą OUN-UPA;
4. Przeproszenie i przyznanie się do winy ze strony Ukraińców.
5. Przebaczać może tylko ofiara, a nie obecnie żyjący.
Kształt pamięci historycznej Polaków, nazwanej „narodową” określał Kreml, a wykazy polskich miejsc pamięci na terytorium Związku Sowieckiego sporządzane były nie w Warszawie ale w Moskwie. Liczyły przeważnie kilkanaście obiektów związanych z ruchem rewolucyjnym, tworzeniem jednostek „ludowego” Wojska Polskiego czy też „wybitnymi” postaciami polskiego ruchu komunistycznego – pisał Andrzej Przewoźnik w 2008 roku. (komentarz do albumu muzycznego Wołyń 1943)