Kształt pamięci historycznej Polaków, nazwanej „narodową” określał Kreml, a wykazy polskich miejsc pamięci na terytorium Związku Sowieckiego sporządzane były nie w Warszawie ale w Moskwie. Liczyły przeważnie kilkanaście obiektów związanych z ruchem rewolucyjnym, tworzeniem jednostek „ludowego” Wojska Polskiego czy też „wybitnymi” postaciami polskiego ruchu komunistycznego – pisał Andrzej Przewoźnik w 2008 roku. (komentarz do albumu muzycznego Wołyń 1943)
Obecnie pamięć historyczną Polaków, nazwaną „narodową” określa Kijów, a wykazy miejsc pamięci ofiar ukraińskiego ludobójstwa na byłych Ziemiach Wschodnich Rzeczypospolitej i w III RP, oraz imiona „wybitnych” postaci z bojówek banderowskich siepaczy, sporządzane są nie w Warszawie, ale w Kijowie.


