Sensu stricto, Wołyń to polska nazwa Volhynie, regionu położonego od 1991 roku w północno-zachodniej Ukrainie. Wcześniej od 1945 do 1991 Wołyń był częścią ZSRR; od 1920 do 1945 Polski; od 1795 do 1920 Imperium Rosyjskiego. Przed 1795 Wołyń był w granicach Rzeczpospolitej Obojga Narodów, która obejmowała Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie.

Sensu lato, Wołyń¹, w polskiej świadomości zbiorowej brzmi jak Oradour-sur-Glane lub Lidice w stylu rwandyjskim, powiększony do skali regionu, a nawet kilku regionów², które generalnie są określane mianem Kresów.

To właśnie tam w latach 1939-1947 miała miejsce straszliwa czystka etniczna, której ofiarami była miejscowa nieukraińska ludność torturowana i mordowana przez ukraińskich nacjonalistów z OUN i UPA³ celem utworzenia czystej etnicznie Ukrainy. Liczbę zabitych Polaków szacuje się na ogół na 200 000 osób, do których należy dodać morderstwa Żydów, Rosjan, Ukraińców (tak rusofilów jak i komunistów), Ormian i wielu innych, jako że terytorium było zamieszkane przez społeczeństwo wieloetniczne. Sąsiad mordował sąsiada, mąż zabijał żonę…

Co zrobić z rocznicą Wołynia zapytał prof. Grzegorz Motyka w jednym ze swoich felietonów zamieszczonych na łamach „Gazety Wyborczej”. Zanim podejmę próbę odpowiedzi na profesorskie zapytanie, pozwolę sobie zauważyć, że autor cieszący się w pełni zasadną opinią znawcy tego zagadnienia ani razu nie użył terminu „ludobójstwo” zastępując go sformułowaniem „Antypolskie czystki dokonane przez UPA na Wołyniu”. Chociaż nie zgadzam się z takim określeniem tego co się działo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej w l. 1939-1947, to i tak odnotowuję pewien „postęp” w opisie tamtej tragicznej rzeczywistości, gdyż profesor Grzegorz Motyka jednoznacznie skojarzył sprawców zbrodni z szyldem UPA, bo przecież zdarzało się, że niektórzy usłużni pseodohistorycy i dziennikarze przekonywali swoich czytelników, iż mordercami Polaków byli rosyjscy partyzanci przebrani w upowskie mundury. Ale sformułowanie „antypolskie czystki dokonywane przez UPA na Wołyniu” jest bardzo ułomne i nieklarowne gdyż sugeruje, że rzecz dotyczy tylko Wołynia i plasuje się w czasie 1943 roku (wtedy miało miejsce apogeum ludobójstwa).

Co Ukraińcy mówią o zbrodni wołyńskiej? Większość autorów ukraińskich mierzących się z problematyką  „wydarzeń” na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej z lat 1943 -1944 używa retoryki polegającej na stosowaniu symetrii win– fragmenty książki Tomasza Turejko prezentowane są w podkaście przygotowanym przez histmag.org we współpracy z IPN. Ciekawe, jak zareagowaliby Żydzi gdyby Tomasz Turejko promował zmierzanie się z  problematyką „wydarzeń” w Auschwitz i innych miejscach shoah ze stosowaniem symetrii  win, zwłaszcza w stosunku do powstania Żydów w getcie warszawskim.

Dlaczego histmag.org i IPN nie wydaje i nie zachęca do zakupu książek o temacie Co Polacy mówią o zbrodni wołyńskiej ? Mamy tysiące świadectw  i dziesiątki książek polskich historyków, opartych na dokumentach i czekających na publikację w celu edukacji Polaków i świata. Możemy wzorować się na przodkach, uświadamiali czym są ziemie Rzeczypospolitej również  broniących Jej żołnierzy.

Toruńska Pamięć Kresowa organizuje w tym roku w Toruniu „Marsz Wołyński”, w związku z 80. rocznicą Krwawej Niedzieli i apogeum ludobójstwa na Wołyniu, dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów. W ten sposób działacze patriotyczni i kresowi chcą upamiętnić Polaków pomordowanych przez OUN-UPA. CAŁY TEKST TUTAJ -> KLIK.

Niemiecka ludobójcza utopia miała się zacząć od Zamojszczyzny. Obszar planowanej niemieckiej kolonizacji miał w przybliżeniu kształt trójkąta, którego wierzchołki opierały się o Bug, Tomaszów Lubelski i Janów Lubelski. W sumie z Zamojszczyzny miało zniknąć ponad 350 tys. osób – głównie ze wsi – Jakub Ostromęcki w dodatku specjalnym Dorzeczy o Zamojszczyźnie w ogniu. W Zamościu, w obozie przejściowym, Polacy mieli być dzieleni na pięć kategorii. Ci o „nordyckich rysach twarzy” mieli być wysłani do Rzeszy i zgermanizowani. Zdrowi i silni, ale „rasowo niepewni” szli do pracy przymusowej bądź z powrotem na wieś, ale już w charakterze na poły feudalnych parobków i czynszowników pracujących na germańskich panów. Dwadzieścia jeden procent miało docelowo skończyć w krematoriach Auschwitz i Majdanka. Najstraszniejszy los czekał dzieci – planowano oddzielenie ich od rodziców, wysiedlania na Mazowsze, pod Warszawę i w głąb Rzeszy.

My, współcześni Polacy, obywatele na powrót niepodległej Rzeczypospolitej, mamy powinność pielęgnować pamięć i godnie honorować wszystkich naszych rodaków, którzy w tamtej nieludzkiej epoce doświadczali prześladowań i zapłacili najwyższą cenę własnego życia, a ich jedyną „winą” była narodowa tożsamość– napisał pan Prezydent Andrzej Duda  24 marca 2021 roku w liście intencyjnym na rzecz powstania Muzeum Dzieci Polskich – Ofiar totalitaryzmu. List podpisał również Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, prof. dr hab. Piotr Gliński.

„Nie pamiętam już, ile czasu minęło nim odważyłam się powrócić na swoje podwórze. Przed domem ujrzałam leżącego w kałuży krwi mego ojca, nieco dalej leżał zamordowany braciszek Adaś, pod oknem na podwórzu spoczywało ciałko dwuletniej Basi skłute bagnetem lub nożem. W sąsiedniej zagrodzie leżała martwa mama z pociętą głową i odciętymi piersiami, nieco dalej zobaczyłam babcię Bronisławę, zmasakrowane zwłoki stryja Aleksandra i jego dwóch córeczek w wieku 7 i 9 lat. Poczułam w głowie zamęt i chaos – wspomina Irena Ostaszewska, ocalałe dziecko, świadek barbarzyńskiej, ukraińskiej zbrodni dokonanej 2 czerwca 1943 roku w Hurbach, zbrodni na Polakach, rodakach pana Prezydenta, którzy zapłacili najwyższą cenę własnego życia, a ich jedyną „winą” była narodowa tożsamość.

Książka niniejsza miała powstać jeszcze w 1967 roku w wydawnictwie łódzkim, jako czwarta część mojego cyklu „wołyńskiego”. Ale w miarę zagłębiania się w temat, redaktorzy zaczęli wysuwać coraz nowe obawy i zastrzeżenia. Bo też część ta miała zawierać okresy o niezwykłej doniosłości: agresja wojsk sowieckich na wschodnie obszary II RP i blisko dwuletnia okupacja, agresja niemiecka 1941 roku a wreszcie punkt kulminacyjny gehenny mieszkańców Wołynia: likwidacja gett żydowskich i krwawa rozprawa band ukraińskich i UPA z narodem polskim, samoobrona Polaków i ocalenie resztek z pogromu.

Na dobrą sprawę nie można było wówczas przedstawić ani jednego wątku w sposób odpowiadający rzeczywistości.

W centrum Krakowa sklep ukraiński promuje Banderę i hasło „sława nacji”. Co na to prezydent Majchrowski?